Betoog: Nieuwe media heeft onze vrijheid afgenomen

Je kent het vast wel, je zit in de trein en komt erachter dat je je mobiele telefoon bent vergeten. Wat nu denk je dan. Het gevoel van onbereikbaar zijn heeft een slechte impact op je humeur. Maar waarom eigenlijk? Niemand kan je nu lastig vallen met onzinnige verhalen. Zou het je dan niet juist een bevrijd gevoel moeten geven?

Alles vanuit huis
Tegenwoordig zijn we nergens meer zonder nieuwe media. Daarbij heb ik het vooral over de Yahoo-generatie zoals beschreven in het boek PopUp van Henk Blanken en Mark Deuze. Ik hoor daar ook bij. Nieuwe media is een verandering. Het is leuk, vernieuwend, handig, snel en trendy. Maar het maakt ons vooral afhankelijk. Mobiele telefoons zijn onze agenda’s en zonder iPod hoor je er eigenlijk niet meer bij. Maar ook het internet is niet meer weg te denken uit ons leven. Vroeger haalde onze oma’s en opa’s nog de krant die zij wilde lezen bij de sigarenwinkel. Nu wordt al het nieuws gepresenteerd op een beeldscherm van een telefoon, pc of laptop.

Maar die verschillen zijn er niet alleen in een tijdsbestek van 30 jaar. Nee zelfs de afgelopen 5 jaar heeft de nieuwe media ervoor gezorgd dat we eigenlijk niet meer naar buiten hoeven. Alles kunnen we regelen vanuit huis. De dagelijkse boodschappen, nieuwe elektrische apparatuur, vakanties en zelfs bankzaken. Straks is het zelfs zover dat studenten niet eens meer naar school hoeven door de nieuwe ‘webcolleges’. Bezoek het intranet van de desbetreffende opleiding en je kunt zo alle colleges online bekijken. Als het zo doorgaat zitten we alleen nog maar thuis, opgesloten tussen zes plankjes.

Niet meer zelf kiezen
Als we aankopen doen willen we graag weten wat er op de markt is. Op het moment zijn er zoveel producten en diensten dat je eigenlijk niet meer weet wat je nu moet kiezen. Welke is het beste, goedkoopste, handigste en vooral de hipste. Daar is nu iets op gevonden. Vul je wensen in op een site en je weet precies welke telefoon, partner, politieke partij en dieet bij je past. Je hoeft niets meer zelf te kiezen of uit te zoeken. Lekker makkelijk. Maar is het wel goed? In feite laten we door een programma, site of persoon bepalen wat wel en niet bij ons past of goed voor ons is. We zijn niet meer vrij om zelf te kiezen.

Contact
Msn, icq, skype, hyves, email, sms, blogs noem maar op. Het zijn allemaal middelen om contact te houden met familie, vrienden, collega’s en zelfs vreemden. Heel handig maar eigenlijk loopt het de spuigaten uit. Neem nu hyves. Eigenlijk is het een wedstrijd om zoveel mogelijk vrienden te hebben. Maakt niet uit wie. Je kunt ze wel weigeren maar vaak doe je dat niet want het is toch weer een vriend/vriendin meer. Eigenlijk komt het er dus op neer dat je niet meer bepaalt wie wel je vrienden zijn en wie niet. Als je er maar zoveel mogelijk hebt.

Als iemand je een sms, email, of krabbel stuurt dan verwacht diegene dat je binnen een bepaalde tijd iets terug stuurt. Zoniet dan is hij of zij beledigd. In deze tijd kun je niet even denken nu even niet. Je bent altijd en overal te bereiken. Je hebt niet de vrijheid om te gaan en staan waar je wilt. Er zal altijd iemand zijn die je aandacht vraagt op welke manier dan ook. Vroeger konden de mensen nog wel eens een weekje weg zonder dat het werd opgemerkt. Nu rinkelen alle preekwoordelijke bellen al als je een dag je telefoon vergeet.

En toch is het best fijn om zelf te kiezen welk nieuws je wel wilt weten en wat niet. En dat je meteen 4 kranten in je handen gedrukt krijgt bij binnenkomst van het metrostation. En dat je ze alle 4 kunt lezen zodat je alle achtergrond informatie krijgt over een misdaad of andere belangrijke gebeurtenis. En nog fijner is dat je je moeder kunt bellen met je mobiele telefoon als je vrij bent zodat het eten op tafel staat als je thuiskomt. Dus hoe je het ook wendt of keert we kunnen niet meer zonder.